AIUTA - Lublin 2015
Students of the Third Age – A New Generation of Students?
Register

Miejsce i data

  • 17 września 2015, godz. 15:00 - posiedzenie Zarządu AIUTA
  • 17 września 2015, godz. 20:00 - kolacja 
  • 18 września 2015, godz.   9:30 - konferencja naukowa Lublin, Rynek  
  • 19 września 2015 - program fakultatywny

Aktualności

04.09.2015
Rejestreacja uczestników
+ czytaj więcej

30.08.2017
Zgłoszenia referatów i komunikatów
Nadsyłanie abstraktów
+ czytaj więcej
„Mądrość jako efekt integracji doświadczeń życiowych”
Stanisława Steuden, KUL, (Polska)

Celem wykładu jest dokonanie refleksji nad istotą mądrości, jej kształtowaniem, sposobem ujawniania się oraz znaczeniem dla funkcjonowania człowieka. Jest ona przedmiotem rozważań w różnych dyscyplinach naukowych (filozofii, teologii, psychologii), a także znajduje swoje miejsce w dziełach literackich, biblii, codziennym życiu. Wielu badaczy uważa, że jest ona sumą nagromadzonych doświadczeń życiowych, a warunkiem koniecznym do jej ujawniania się jest wiek życia osoby, stąd też łączy ją z okresem starości. Teza ta jest jednak uproszczona, ponieważ mądrość nie jest prostą sumą nagromadzonej wiedzy i doświadczeń życiowych. Wzrastanie w mądrości w kolejnych latach życia nie dokonuje się w sposób automatyczny, ale wymaga wysiłku w celu zrozumienia siebie i innych z wielu perspektyw. Mądrość osób starszych może być spostrzegana jako efekt końcowy udanego życia, umiejętności skutecznego radzenia sobie z trudnościami i przekraczania własnych ograniczeń. Jednak z drugiej strony zmaganie się z trudnościami życia nie jest jedynie wyrazem osiągniętego poziomu życiowej mądrości, ale jest jednym ze sposobów jej kształtowania. Ma charakter uniwersalny, znajduje odzwierciedlenie w dziełach literackich, biblii, przepowiedniach, codziennym życiu. Realizowane w tym obszarze badania wskazują na jej zróżnicowane rozumienie. Jest konstruktem złożonym, w którym można wyodrębnić  wymiary: poznawczy, refleksyjny, afektywny. Wymiar poznawczy odzwierciedla zdolność osoby do całościowego rozumienia życia, dostrzegania głębszego znaczenia i sensu zjawisk oraz zdarzeń, świadomość pozytywnych i negatywnych aspektów ludzkiej egzystencji, naturalnych ograniczeń w zakresie posiadanej wiedzy. Wymiar refleksyjny jest kluczowym składnikiem mądrości, wskazuje na umiejętność wieloaspektowej oceny zjawisk i zdarzeń, dystansu wobec samego siebie, interpretowania wydarzeń z różnych perspektyw, rozumienia motywów własnych decyzji i działań. Wymiar afektywny odzwierciedla zdolność osoby do empatii, miłości, gotowości przekraczania własnego egocentryzmu, obecność emocji pozytywnych oraz pozytywnych zachowań wobec innych ludzi. Mądrość utożsamiana jest z cnotą, pomaga odnajdywać w życiu to co najważniejsze – pomaga być bardziej prawym w postępowaniu moralnym, widzieć szerzej i głębiej złożoność życia, rozwijać się w wymiarze duchowym, szanować godność własną i godność innych ludzi. Nie jest wyrazem erudycji, ani też znajomości tego co niezwykłe, lecz umiejętności kierowania własnym życiem. Charakterystyki  mądrości wskazują na te aspekty postępowania, które owocują poczuciem sensu i wartości życia oraz dobrymi relacjami międzyludzkimi. Zadaniem osób w starszym wieku jest integracja osobowości, pogodzenie się z obecnym życiem, pogodzenie się z niedającą się zmienić przeszłością oraz nieuchronną perspektywą śmierci. Mądrość osób starszych wyraża się tym, że stają się bardziej akceptujące a mniej oceniające w odniesieniu do siebie, innych ludzi, jak również licznych sytuacji życiowych. Odznaczają się wytrwałością  w dążeniu do celu oraz zdolnością przyjmowania życia takim jakim ono jest. W sytuacjach trudnych  potrafią zachować równowagę psychiczną i pogodę ducha a także cierpliwość i pokorę. Są bardziej skłonne do samoograniczeń i wyrzeczeń. Zajmując stanowisko wobec różnych problemów życiowych kierują się zazwyczaj rozwagą i preferują tzw. złoty środek a bazując na bogatym doświadczeniu życiowym mają świadomość ograniczonego wpływu na bieg wielu zdarzeń. Droga ku mądrości nie jest prosta i nigdy się nie kończy, ci ją łatwo dostrzegają, którzy ją miłują,  ci ją znajdą, którzy jej szukają.


Edukacja ekonomiczna seniorów
Ilona Skibińska-Fabrowska, Narodowy Bank Polski (Polska)

Narodowy Bank Polski – bank centralny naszego kraju, obok licznych zadań związanych z realizacją polityki pieniężnej i bieżącej działalności operacyjnej stawia sobie za cel prowadzenie działalności edukacyjnej. Ma ona podnieść ogólny poziom wiedzy ekonomicznej w społeczeństwie obalając jednocześnie wiele stereotypów dotyczących funkcjonowania banków oraz oferowanych przez nie usług. Projektem, z którego realizacji jesteśmy szczególnie dumni jest Akademia Dostępne Finanse. To szeroko zakrojony w czasie, obejmujący swym zasięgiem cały kraj program adresowany do seniorów. W jego ramach realizujemy spotkania warsztatowe, wykłady i prelekcje, w trakcie których pracownicy Narodowego Banku Polskiego przybliżają słuchaczom zasady funkcjonowania rynku bankowego oraz opowiadają o odstawowych produktach bankowych – kontach, pożyczkach, lokatach itp. Zwracają przy tym uwagę nie tylko na korzyści, jakie wynikają z korzystania z usług bankowych ale także na związane z tym zagrożenia i ryzyka. Przekazywana w sposób przystępny i zrozumiały wiedza o skomplikowanych czasami zagadnieniach nie tylko rozszerza horyzonty słuchaczy, ale także daje im poczucie pewności i bezpieczeństwa przy codziennym korzystaniu z usług bankowych. W szerszym wymiarze zapobiega wykluczeniu finansowemu osób starszych. Dotychczasowe doświadczenia Akademii Dostępne Finanse, odzew z jakim spotykają się zajęcia i żywe reakcje uczestników pozwalają nam ocenić projekt, jako bardzo pożyteczny i potrzebny. Daje to impuls do dalszego pogłębiania współpracy z seniorami i rozwijania jej praktycznych elementów.


Przyciąganie nowych kategorii studentów do Uniwersytetu Trzeciego Wieku
Gunhild Hammarström, U3A Uppsala, (Szwecja)

Celem prezentacji jest opisanie Uniwersytetu Trzeciego Wieku z Uppsali w Szwecji oraz zastanowienie sie jakie są mozlliwości, by przyciągnąć nowe kategorie seniorów do uniwersytetu.
Przede wszystkim chciałabym przedstawić okoliczności historyczne, które ograniczają nasze działania i możliwości by byc atrakcyjnym miejscem dla nektórych kategorii osób starszych. Jedną z przeszkód stanowi system edukacyjny, 
U3A w Uppsali nie ma prawa oferować regularnych kursów zakończonych egzaminem. Inną barierą jest ponad stuletnia szwedzka tradycja istnienia liberalnych stowarzyszeń edukacyjnych, które stanowią dla nas konkurencję jesli chodzi o ofertę edukacyjną. Liberalne stowarzyszenia edukacyjne oferują wiele róznych kursów i kółek zainteresowań, niektóre z nich adresowane są wyłacznie do seniorów. Dlatego zgodnie z polityką U3A w Uppsali staramy sie oferować takie wykłady i kółka zainteresowań, których nie ma gdzie indziej. Najwiekszym wyzwaniem dla nas w chwili obecnej będzie przyciagnięcie nowych kategorii  studentów na nasze zajęcia. Jednym z naszych problemów jest nierówny udział mężczyzn i kobiet, dlatego pojawia sie pytanie: jakie zajęcia mogą być bardziej atrakcyjne dla mężczyzn?  Kolejne pytanie: Jak pomóc starszym osobom z niepełnosprawnością ruchową , by mogły uczestniczyć w naszym programie? I jeszcze jedno pytanie: Jak zachęcić imigratów mieszkających w Uppsali? Wiemy, że liczba imigrantów, członków naszego uniwersytetu, nie odzwierciedla udziału procentowego imigrantów w ogólnej liczbie mieszkańców naszego miasta.  
 
W przypadku nierównej liczby mężczyzn i kobiet zrobiliśmy postępy; mężczyźni byli bardziej zainteresowani od kobiet niektórymi seriami  wykładów, proponowanych przez nas w ostatnich latach.  Jeśli chodzi o osoby z niepełnosprawnością omawiamy pewne rozwiązania, na przykład wykłady i zajęcia w grupach zainteresowań przez internet i/lub nagrywanie zajęć odbywających się za miastem.  By wyjść naprzeciw emigrantom U3A z Uppsali planuje utworzenie kilku grup badawczych we współpracy ze stowarzyszeniami dla imigrantów, by rozwinać nowe metody i wzbogacić nasze działania. NIektóre z tych kwestii są częścia programu Erasmus, w który EFOS jest zaangażowany .

Jubileusz 40 lecia ruchu Uniwersytetów Trzeciego Wieku w Polsce (1975-2015).
Wiesława Borczyk, Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku, (Polska)

W ciągu 40 lat nastąpił wielki rozwój UTW.  Nasz potencjał to  aktualnie 550  placówek UTW w kraju i 15 polskich UTW za granicą ( Ukraina, Białoruś, Litwa, Austria)
Szacunkowa ilość słuchaczy  UTW w Polsce to ok. 150  tys. osób i ma tendencję wzrostową. Rozmaitość  form organizacyjno- prawnych działalności UTW:
- w uczelniach wyższych ( taki był  początek UTW),
 - organizacje pozarządowe  — stowarzyszenia UTW i fundacje UTW
 - UTW w jednostkach samorządu jak np. centra kultury, centra kształcenia ustawicznego, biblioteki  itp.
umożliwia uczestnictwo  w edukacji nieformalnej osobom starszym, zamieszkującym także  poza dużymi aglomeracjami akademickimi.
Rozwój UTW był i jest nadal możliwy dzięki liderom UTW, którzy są  ich społecznymi menadżerami. Muszą doskonalić swoje umiejętności i kompetencje, aby podejmować dobre decyzje, czytelnie wyznaczać kierunki działania na kolejny rok  i lata, motywować słuchaczy do aktywności społecznej i obywatelskiej, umiejętnie współpracować z wieloma podmiotami.   Te umiejętności ciągle trzeba  doskonalić, ulepszać i w tym celu  Federacja  UTW  organizuje  szkolenia,  np. projekt „ Akademia Lidera UTW”- właśnie po to, aby dopomóc liderom w ich trudnej i odpowiedzialnej pracy.
Realizacja  przez Federację UTW projektu „ Standardy działania UTW w Polsce. Profesjonalny UTW” pomaga UTW zarówno w zakresie problematyki prawno- finansowej jak też w uzyskaniu odpowiedniej  jakości działalności edukacyjno- aktywizującej osoby starsze. Wśród istotnych elementów standaryzacji podkreślono m.in. współpracę z uczelniami wyższymi i środowiskiem akademickim,  współpracę z samorządem lokalnym i organizacjami pozarządowymi, placówkami kulturalno- oświatowymi oraz integrację międzypokoleniową.
Federacja UTW podejmuje  wiele inicjatyw na rzecz rozwoju edukacji ustawicznej, uczenia się przez całe życie i w tym celu,  jako partner społeczny, nawiązuje współpracę z rządem,  resortami, parlamentem, Rzecznikiem Praw Obywatelskich i wieloma instytucjami, które coraz lepiej rozumieją wyzwania starzejącego się społeczeństwa i potrzebę utrzymania jak najdłużej aktywności osób starszych.
 

"Nowy powiew życia na Uniwersytetach Trzeciego Wieku w  Wielkiej Brytanii"    
Morag Tamisari, The Third Age Trust/U3A (Wielka Brytania)

Idea edukacji nieformalnej dorosłych oraz późniejsza idea uczenia się przez całe życie nie jest nowa w Wielkiej Brytanii. Edukacja dorosłych spełniała różną role przez lata. Uniwersytety oferowały studia niestacjonarne, w formalnym środowisku, zawierające wykłady, pogadanki, grupy dyskusyjne, możliwości kształcenia się z różnych przedmiotów i tematów, takich jak sprawy bieżące, docenianie muzyki i sztuki, historia lokalna czy geologia, żeby wymienić tylko kilka, związanych z wyprawami badawczymi. Odbywały się one w ciągu dnia, w porze lunchu, i były skierowane do osób na emeryturze lub innych zainteresowanych tematem.
Lokalne uczelnie oferowały również szeroki wachlarz kursów, niektóre, zawodowe, kończyły się uzyskaniem certyfikatu, inne stanowiły propozycję na zagospodarowanie czasu wolnego lub uzupełnienie wiedzy z nowoczesnych dziedzin, jak zajęcia komputerowe,  wakacyjne kursy językowe, związane z planami podróży, kursy fotografii, i tak dalej. Dla osób z niskimi dochodami przewidziana była pomoc finansowa, jak również dla emerytów.
Istniał również bardzo elastyczny Uniwersytet Otwarty, przeznaczony dla tych, którzy nie mieli możliwości studiowania w normalnym trybie, oferował studia zaoczne, wieczorowe i na odległość jednak pożądanym efektem było wciąż zdobycie dyplomu.
Stowarzyszenie Edukacyjne Pracowników oraz edukacja społeczna w ośrodkach gminnych z drugiej strony, zapewniała edukacje mniej formalną, opartą na umiejętnościach, nakierowaną na pracę i na osobę. Mogła to być nauka w  małych grupach lub indywidualna, w zależności od potrzeb i aspiracji ucznia.
Oczywiste jest, że zasady, cele i zadania, a także wyniki nauczania tych różnych stylów kształcenia nie mogą lub nie powinny być takie same: w środowisku formalnym treść, styl i zakres wiedzy do przekazania, jest zatwierdzany przede wszystkim przez instytucję, a w nastepnej kolejności przez poszczególnych nauczycieli, wykładowców, czy moderatorów, natomiast bardziej nieformalne placówki, nakierowane na jednostkę, stosują podejście uczestnictwa, które powoduje, że uczeń jest zaangażowany w proces podejmowania decyzji dotyczących jego nauki. Czyli: co, dlaczego, kiedy i jak widziane z punktu widzenia ucznia.
W chwili obecnej pozycja nauczania w ośrodkach gminnych oraz kształcenia ustawicznego wydaje się być utrudniona: jest mniej możliwości uczenia się  dla emerytów i osób starszych, kursy są drogie, a w niektórych przypadkach nie istnieją. Jedynie uczenie się w jakimś celu (świat pracy) uznane jest za wartościowe. Uczenie się dla uczenia, dla przyjemności, dla rozwoju osobistego  stało się coraz mniej możliwe. Jest to rezultatem zmian politycznych i wynikających z nich cięć.
Co więc to motywuje "trzecio-wiecznych " jeśli nie szkolenia i dokształcanie się dla świata pracy? Ich cele mogą być różne: Potrzeba uczenia sie i motywy mogą się znacznie różnić. Czy zatem powinno to zostać odzwierciedlone w treści, sposobie przekazania wiedzy i stylu uczenia się / nauczania? Jeśli tak, jakie konsekwencje mogą z tego wynikać dla uniwersytetów trzeciego wieku? Wiedza, dlaczego ludzie chcą się uczyć i czego chcą się uczyć jest kluczowa w podejmowaniu decyzji, jak zaspokoić potrzeby i uzyskać wyniki kształcenia, które mogą być inne dla każdego członka danej grupy czy kółka. Rola nauczyciela, lidera, moderatora jakiejkolwiek grupy jest więc bardzo ważna przy  negocjowaniu z grupą najlepszego sposobu funkcjonowania, by  można było zaspokoić tak wiele celów oraz uzyskać  oczekiwane rezultaty.
Kwestie te zostaną dokładniej omówione, w oparciu o doświadczenia w Wielkiej Brytanii, gdzie „trzecio-wieczni” współpracują z innymi „trzecio-wiecznymi”, zgodnie z maksymą przekazaną przez jednego z członków założycieli, Petera Laslett: "przez członków dla członków", przy czym "Ci, którzy uczą innych powinni również się uczyć, a ci którzy się uczą powinni również nauczać."


Poczucie humoru a jakość życia słuchaczy Lubelskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku
Monika Guzewicz, KUL, (Polska)

W dotychczasowych badaniach podkreślano związki pomiędzy humorem a jakością życia, kładąc nacisk na rolę humoru w rozładowaniu stresu, w radzeniu sobie z sytuacjami trudnymi i regulacji poziomu wsparcia społecznego. Ponadto badania wykazały istotną rolę śmiechu dla występowania zmian fizjologicznych i immunologicznych związanych z relaksacją, budowaniem więzi międzyludzkich i dobrego samopoczucia. Wykazano również negatywne konsekwencje niektórych rodzajów humoru (humor agresywny, poniżający Ja). Cel badań: Celem badań referowanych w tym opracowaniu jest udzielenie odpowiedzi na pytanie o związki pomiędzy preferowanymi stylami humoru a jakością życia u osób starszych. Grupa badawcza i metody: Przebadano 50 słuchaczy Lubelskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku w wieku 56-85 lat, (35 kobiet i 15 mężczyzn). Zastosowano Kwestionariusz Stylów Humoru R. Martina, Kwestionariusz Poczucia Jakości Życia R. Schalocka i K. Keitha, Skalę Postaw Wobec Życia dla Osób Starszych S. Steuden oraz Skalę Samooceny Rosenberga (SES). Wnioski: Badania wykazały, że badana grupa charakteryzuje się podwyższoną samooceną, stan zdrowia oceniany jest przez badanych jako średni. Badane osoby charakteryzują się pozytywnym bilansem życia i postawą wobec starości - sposób jej postrzegania sprzyja pozytywnemu przystosowaniu się do starości. Najbardziej preferowanymi stylami humoru okazały się: humor wzmacniający Ja i humor afiliatywny, które są pozytywnie związane z większością wskaźników jakości życia. Zaskoczeniem w świetle dotychczasowych wyników badań wydaje się fakt, że styl humoru poniżający Ja jest u osób starszych pozytywnie związany jest z jakością życia. Może to świadczyć o wyróżniającym osoby starsze systemie wartości lub większym poziomie dystansu wobec samego siebie.

"Zrozumienie Nowej GeneracjiStudentów Trzeciego Wieku"
Mr. Lin Yuanhe, Guangzhou Elderly University , )Chiny)
1. Zrozumienie, że nadchodzi  era nowej generacji studentów, studentów trzeciego wieku. Studenci trzeciego stali się studentami nowej generacji, co jest nieuniknioną konsekwencją starzenia się społeczeństw, jest wymogiem czasów informatyzacji, oraz jedynym możliwym stylem życia w dobie kształcenia ustawicznego. Zjawisko to, że studenci trzeciego wieku stają się nowym pokoleniem studentów stało się nowym trendem naszych czasów.
2. Znaczenie pojęcia "studenci trzeciego wieku – studentami nowej generacji"
Po pierwsze,  jest to systematyczne badanie obiektów edukacyjnych
Po drugie,  społeczeństwu jest łatwiej dostrzegać potrzeby edukacyjne trzeciego wieku
Po trzecie, trzeci wiek można łatwiej zidentyfikować i łatwiej przychodzi  szanowanie go.

3. Główne cechy nowej generacji studentów trzeciego wieku.
Po pierwsze,  fizjologiczne cechy nowej generacji studentów.
Podczas wysiłku fizycznego, działania, pamięć i inne aspekty są stosunkowo słabsze niż u innych dorosłych, ale nie jest to powód, by seniorzy rezygnowali z dalszej nauki. Osoby w trzecim wieku (aktywne starzenie się), są w pełni wyposażeni w mądrość, by kontynuować naukę i brać udział w życiu społecznym.
Po drugie, profil psychologiczny nowej generacji studentów.
Współcześni seniorzy, mają 1. wysokie poczucie własnej wartości. 2. są mniej ciekawi 3. są przesadnie nalegający (uparci). Samodoskonalenie jest głównym motywem do nauki studentów trzeciego wieku, by mogli się jak najlepiej przystosować do życia w społeczeństwie. Mają oni różne potrzeby edukacyjne i największy popyt jest na zastosowanie wiedzy. Prowadzi się badania, gdzie nauczyciele i studenci wymieniają się rolami. Studenci trzeciego wieku mają również dużą potrzebę pochwalenia się wynikami nauki. Psychologiczne cechy studentów trzeciego wieku zostaną odzwierciedlone w procesie ich wejścia w rolę uczniów, co ma ogromny wpływ na nauczanie.
4.Zrozumieć nowe cechy i postępować zgodnie z zasadami edukacji seniorów. Możemy zastosować zasadę „nauki jako przyjemności" jako podstawową zasadę nauczania, by uniwersytety trzeciego wieku mogły lepiej służyć nowej generacji studentów.
Dla "nowej generacji studentów" ich potrzeby edukacyjne są coraz bardziej zróżnicowane. W programie nauczania, powinniśmy śmiało wprowadzać innowacje i przyspieszać aktualizację, starając się stworzyć system nauczania „podstawowych kursów, podstawowych kursów zawodowych, szkoleń zawodowych + wykłady ". Kursy podstawowe to podstawowa znajomość komputera i internetu.
Przeprowadzanie analizy badawczej w salach lekcyjnych; realizowanie podziału poziomu nauczania oraz elastycznego trybu nauczania, tak aby poprawić treści akademickie nauczania.
Próba zapewnienia wspólnej nauki nauczyciela i studenta staje się nową regułą dla uniwersytetów trzeciego wieku. Większość uniwersytetów trzeciego wieku w Chinach mają komitet studencki, który nadzoruje nauczanie w danej szkole.
Tworzenie platform dla przedstawiania wyników badań wynika z potrzeb "nowego pokolenia studentów" do samorealizacji. Chińskie Stowarzyszenie Uniwersytetów dla Seniorów (CAUA) często ogłaszają krajowe konkursy, pokazy i wystawy by propagować wymiany między uniwersytetami trzeciego wieku w Chinach. Co dwa lata w Guangzhou, odbywa się Narodowy Konkurs Pianistyczny Uniwersytetów Trzeciego Wieku w Chinach. Jako dostarczyciele usług edukacyjnych dla trzeciego wieku powinniśmy zwiększyć wsparcie i ustanowić więcej platform wystawowych.
 
"Osoby starsze na uniwersytetach,  potrzeba uczenia się, motywacja, bariery i wymagania"
Nadežda Hrapková, UTA Uniwersytet Komeński Bratysława, (Słowacja)
 Pierwsze Uniwersytety Trzeciego Wieku (UTA) powstały na Słowacji po roku 1990. Jako pierwsza instytucja zajmujacą się edukacją osób starszych rozpoczęliśmy nasz program na Uniwersytecie Komeńskim w Bratysławie. Wkrótce pojawiło się wiele innych instytucji z ofertą zajęć edukacyjnych dla seniorów i w chwili obecnej w całej Słowacji liczba słuchaczy seniorów wynosi ponad 7 000 na 16 uniwersytetach. Uniwersyty trzeciego wieku są zrzeszone w Stowarzyszeniu Uniwersytetów Trzeciego Wieku (ASUTV) i oferują szeroki wachlarz zajęć obejmujących tematy z kręgu zainteresowań seniorów. Stowarzyszenie powstało z inicjatywy słowackich uczelni wyższych oraz innych instytucji szkolnictwa wyższego, by wspierać zrzeszone placówki w działalności edukacyjnej i pomagać im w znajdywaniu kontaktów dla projektów międzynarodowych. Działa także jako opiekun i doradca metodyczny dla członków. Uniwersytety Trzeciego Wieku na Słowacji mają surowe zasady i mogą działać wyłącznie przy uniwersytetach, zazwyczaj stanowią część uczelni.
Istnieje wiele ważnych kategorii pedagogicznych, które wpływają na tworzenie programów studiów dla osób starszych. Nasze prace badawcze i badania koncentrowały się na motywacji, barierach, potrzebach i wymaganiach seniorów. Ludzie zmieniają się z wiekiem, zmieniają również swoje wymagania i opinie na temat programów. Kiedy powstały nasze pierwsze programy, jednym z głównych motywów, poza chęcia zdobycia nowych informacji, była chęć studiowania na wyższej uczelni. Obecnie kategoria ta kategoria motywacji nie jest już ważna, gdyż połowa naszych słuchaczy to absolwenci uniwersytetów i kształcenie się na emeryturze stało się dla nich stylem życia. Po aksamitnej rewolucji na Słowacji (1990) było wielu ludzi, którzy nie mogli studiować wcześniej, z powodu barier politycznych, religijnych lub osobistych.Seniorzy, którzy przychodzą do naszych uniwersytetów 25 lat później są inni. Mają więcej wymagań, potrzeb, szersze zainteresowania. Poza tym, są bardziej elastyczni. Znajomość potrzeb seniorów pomaga organizatorom edukacji tworzyć nowe programy, a także angażować się w europejskie projekty i opracowywać inne formy spędzania wolnego czasu. Szerokie zainteresowania seniorów w wielu dziedzinach pozwalają nam na zaoferowanie im szerokiego wachlarza tematów zajęć, we współpracy z wydziałami Uniwersytetu Komeńskiego. Kilka lat temu zauważyliśmy, jak wielką barierę dla uczestnictwa w zajęciach była konieczność dotarcia na uniwersytet. Ostatnio zaobserwowaliśmy, że dobra jakośc i szeroka oferta zajęć sprawia, że dojeżdżanie na zajęcia nie jest już dla seniorów problemem.
Potrzeby edukacyjne osób starszych zmieniają się cały czas. Gdy powstał pierwszy uniwersytet trzeciego wieku na Słowacji przy Uniwersytecie Komeńskim największym zainteresowaniem cieszyły się wykłady z dziedziny prawa, ekonomii, psychologii, sztuki, medycyny. Później na czoło wysunęły się techniki informatyczne, języki obce oraz przedmioty historyczne. W chwili obecnej seniorzy chętnie zapisują się na przedmioty historyczne jak UNESCO, historia Słowacji, historia Bratysławy, sztuka i historia Włoch i Austrii, historia Starożytnego Rzymu, historia sztuki, teatr i muzyka na przestrzeni wieków, turystyka, archeologia, architektura, języki obce, przedmioty związane ze zdrowiem (regeneracja siły w starszym wieku, joga, itp.)
Jest jedna tendencja, która się nie zmienia- seniorzy wolą dziedziny nie związane z ich życiem zawodowym, są zainteresowani innymi dziedzinami, nie tylko wykładami, również dyskusjami, spotkaniami, podróżami.  

"Przygotowanie do emerytury w świetle badań ankietowych w projekcie BALL"
dr Monika Adamczyk, Katolicki Uniwersytet Lubelski (Polska)

Równolegle z rozwojem aktywności społecznej osób starszych, postępować powinien proces zwiększania aktywności edukacyjnej tej grupy wiekowej. Tego typu aktywność umożliwia bowiem, nie tylko poszerzenie wiedzy i nabywanie nowych umiejętności czy kompetencji, ale pozwala również na aktualizację umiejętności, czy też wiedzy już posiadanej, co w sposób szczególny wiąże się ze zdolnością i chęcią do aktywnego i umiejętnego przygotowywania do emerytury. Aktywność edukacyjna pełni również niezwykle istotną rolę w tworzeniu więzi społecznych, tym samym jest elementem niezbędnym do pomyślnego, aktywnego i szczęśliwego przeżywania starości. Aktywność ludności w Polsce w obszarze kształcenia odnotowuje tendencje wzrostową, jednak inaczej wygląda sytuacja, gdy tego typu aktywności przeanalizuje się w podziale na grupy wiekowe. Wiek w tym przypadku okazuje się bardzo istotną zmienną różnicującą udział w różnych formach kształcenia. Jak się okazuje, im starsze osoby, tym w mniejszym stopniu uczestniczą w podnoszeniu/ zmianie wykształcenia. Z oczywistych względów dotyczy to przede wszystkim kształcenia formalnego. Uczenie się przez całe życie, (szczególnie w grupie wiekowej 50+) jest kluczowym elementem aktywnego starzenia się, ponieważ zapewnia rozwijanie nowych umiejętności do końca kariery zawodowej oraz w czasie emerytury, wspierając w ten sposób funkcje społeczne seniorów i ich dobre samopoczucie. Osiągnięcia edukacyjne osób dorosłych traktowane są jako wskaźnik wiedzy i umiejętności dostępnych w gospodarce. Edukacja wzmacnia także potencjał osób starszych w zakresie aktywnego udziału w życiu społeczeństwa, poprzez płatne zatrudnienie, wolontariat, aktywny udział w życiu obywatelskim i zaradność w samodzielnym życiu. W referacie zaprezentowane zostaną wybrane wyniki pilotażowego badania zrealizowanego w ramach projektu BALL (Be Active Through Lifelong Learning) Erasmus + . Referat zaprezentuje stan przygotowania do emerytury w następujących wymiarach: - Postrzeganie emerytury i stosunek do niej. - Stopień przygotowania do emerytury w czterech zasadniczych obszarach: finansów, uczenia się, rozwoju osobistego i aktywnej emerytury. - Preferowane formy działań przygotowujących do emerytury.

Michał Łużak (Polska) Narodowa Agencja Programu Erasmus +
EPALE - Elektroniczna Platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie w programie Erasmus+


EPALE to wielojęzyczna, oparta na otwartym członkostwie społeczność dla nauczycieli, instruktorów, naukowców, pracowników naukowo-dydaktycznych, decydentów i każdego, kto zajmuje się zawodowo uczeniem się dorosłych w Europie. Społeczność stanowi trzon EPALE. Zasadza się na wymianie treści związanych z uczeniem się dorosłych, między innymi w formie wiadomości, wpisów na blogach, materiałów, wydarzeń i kursów.
EPALE to najnowsza, finansowana przez Komisję Europejską inicjatywa podjęta w ramach zobowiązania do podnoszenia jakości uczenia się dorosłych w Europie. Więcej na temat polityki UE na rzecz uczenia się dorosłych można przeczytać tutaj.
Członkowie społeczności mogą nawiązywać kontakty z kolegami po fachu z całej Europy korzystając z różnych narzędzi dostępnych w witrynie, między innymi forów czy komentarzy do blogów. Można także komunikować się ze swoimi odpowiednikami w Europie poprzez obszary tematyczne, których zawartość jest uporządkowana wokół danego tematu. Można wyszukiwać projekty i kontaktować się z profesjonalistami za pomocą funkcji wyszukiwania partnerów w repozytorium.

Prof. Maria Braun-Gałkowska (Polska)
„Ludzie starzy bywają różni”
Starzy ludzie nie są jednorodna grupą, wręcz przeciwnie, różnią się miedzy sobą stopniem aktywności i otwartości wobec innych. Cechy te można przedstawić na dwóch osiach: od aktywności do wycofania, oraz od egoizmu do altruizmu. Biorąc  pod uwagę miejsce na obydwu osiach, można (oczywiście, ze znacznym uproszczeniem) wymienić cztery typy starych ludzi: aktywni i egoistyczni (samolubni), aktywni i altruistyczni (życzliwi), wycofani i egoistyczni (gderliwi), wycofani i altruistyczni (łagodni). Rezultaty badań pokazały, że opisane wyżej grupy różnią się jeśli chodzi o niektóre cechy psychiczne związane z aktywnością oraz relacjami interpersonalnymi. Możliwych jest też  wiele typów pośrednich,  a także przechodzenie z jednej grupy do drugiej, zarówno na osi altruizmu, jak i aktywności.